Impingement is de basis voor veel
schouderproblemen. Impingement staat voor inklemmen en dat
is precies wat er gebeurt in de schouder. De weke delen (pezen,
slijmbeurs) raken geïrriteerd verdikken verlittekenen,
raken gezwollen, en eventueel gaan deze processen over in
kalksporen
of kalkdepots. Soms wel soms niet goed zichtbaar op de foto
maar herkenbaar voelbaar met de vingers als de schouder passief
wordt bewogen tijdens het klinische onderzoek bij uw fysiotherapeut
of manueel therapeut of huisarts. Als de weke delen vaker
inklemmen
wordt het ingeklemde weefsel slechter en slechter
en kunnen deze plekken langzaam achteruitgaan in kwaliteit
en
kunnen
er
spontane scheurtjes optreden die tot nog meer klachten aanleiding
geven.
Om de behandeling van deze situatie inzichtelijk te maken
is het belangrijk voor u zich te realiseren dat er ruimte
is tussen
het ligamentum coracoacromiale en de humeruskop en tussen
de humeruskop en het acromion (zie
hiervoor het plaatje click hier). De slijmbeurs (bursa
subacromiale) en de rotator cuff (spieren/pezen die het schouder
gewricht zijn actieve stabiliteit geven) zijn de structuren
die onder dit dak kunnen inklemmen. (Click
hier om deze situatie te zien. In dit plaatje wordt de
slijmbeurs (bursa subacromiale) tussen het ligamentum coracoacromiale
en de humeruskop ingeklemd in een 80 graden abductie positie).
In de praktijk zie ik veel patiënten met dit soort
klachten. Meestal zijn ze al enige malen geïnfiltreerd
en hebben ook fysiotherapie gehad. De klachten echter zijn
chronisch;
bestaan maanden tot jaren en zijn sterk limiterend invalidiserend
voor dagelijkse bezigheden als strijken, ramen lappen, bal/tak
gooien, racketsporten, slapen cq liggen op de schouder etc.
etc. Het is een grote uitdaging deze problemen toch zover
onder
controle te krijgen dat de kwaliteit van bewegen, de bewegingsvrijheid,
en de functie bij dagelijkse bezigheden en de sport verbeterd
kan worden. Vaak is extra aandacht nodig om de schouder
na afloop van de behandeling goed
te houden.
Dit
extraatje
kan bestaan
uit dagelijkse automobilisatie oefeningen en/of training van
de cuff spieren.
Als patiënten de schouder langere tijd als pijnlijk
hebben ervaren bij sport en andere bezigheden waarbij de
schouder
gebruikt moet worden, dan zijn er een aantal zaken die de belastbaarheid
van de schouder reduceren.
Met name de kracht en het
uithoudingsvermogen van de cuffspieren hebben te lijden.
Maar ook het bewegingsgevoel en de coördinatie van bewegen.
Bewegingen die pijn doen of pijn deden worden en blijven
foutief uitgevoerd
waardoor de situatie niet kan verbeteren. Dit resulteert
in nog vaker en intensiever inklemmen waarmee de situatie
verder kan verslechteren.
Deze negatieve spiraal (naar mijn ervaring vaker
bij de non-dominante arm omdat hier de coordinatie cq bewegingsgevoel
slechter was en is) is er de oorzaak van dat de situatie
niet te verhelpen
is
en
verbetering enkel door operatie verholpen lijkt te kunnen
worden. Echter ook hier is evenals bij de frozen
shoulder
goede behandeling door de fysiotherapeut of manueel
therapeut mogelijk.
Operatief ingrijpen
en conservatieve behandeling (training van de schouder
onder begeleiding hebben beiden
een even goed
resultaat met name bij aandoeningen van de rotattor cuff
vergeleken met placebo (Brox et
al. 1993)
De volgende punten
zijn van belang:
- Het zich realiseren en vinden van
de oorzaak van de inklemming
- Het vinden van de plaatsen in de
weke delen die dolent, verdikt en verhard zijn.
- Het vinden van de zwakte in de
spiergroep die de kop mooi in de kom moet centreren.
- Het kunnen vinden van de foutieve coordinatie bij bewegen
- Het vinden van verkortingen (ook
kapsel) die normale gewrichtsvrijheid limiteren en mede
impingement verergeren.
- Het uitleggen van de reden dat dit gebeurt is en aangeven
van de mogelijkheden van verbetering
- Het motiveren van de patient om
anders om te gaan met de arm.
- Aanleren van een automobilisatie
programma waarbij pijn een rol mag spelen. Juist
het steeds vermijden van de pijn leidt uiteindelijk tot
vereregring.
(de negatieve spiraal)
- Aanleren van oefeningen die goede
coordinatie terug brengen. zowel met als zonder haltertje.
De eerste fase van de behandeling
bestaat uit:
- Lokale diepe fricties op
plekken in punt 2 genoemd. Deze fricties zijn pijnlijk
als
ze worden toegediend en blijven 1 tot 2 dagen
een beurs gevoel geven in en rond de schouder met
name
in rust en bij aanraking van de plek die behandeld
is. In sommige gevallen met name bij ouderen
met reeds een lange ziekte geschiedenis treedt
lichte
blauw kleuring op na de fricties. Het weefsel
wordt ook door de frictie letterlijk beurs gemaakt.
In
de praktijk zijn deze fricties zeer effectief
reeds na 3 tot 4 behandelingen en zijn meestal
na 2 tot 3
x niet meer zo sterk beurs
- mobilisatie van het glenohumerale
gewricht waarbij zowel aan capsulaire als aan myogene
rek moet worden gedacht. nadruk ligt meestal op
het rekken van het 1;dorsale
kapsel en van de 2;endorotatie
en 3;extensie
in endorotatie en de 4;
adductie in lichte extensie (om verhard niet-elastische
verlittekende (mogelijk
degeneratieve)
cuffdelen van met name de supraspinatus te rekken.
Verder moet het klinische beeld uitsluitsel geven
welke bewegingen van het glenohumerale gewricht
in een automobilisatieprogramma moeten komen om
de joint play te verbeteren. zie punt 5 en 8.
- Het aanleren van een goed
bewegingsritme waarbij met name de activiteit van
de cuffspieren van belang
zijn om er zorg voor te dragen dat de kop goed en
stevig in de kom wordt getrokken voordat er middels
een hefboom (letterlijk armlast) wordt bewogen. Dit
is moeilijk echter uw therapeut zal
deze tekst goed begrijpen!
- Het in het begin van de behandeling
trainen van de cuffspieren in voorgepositioneerde
posities (placing).
Dit omdat bij isotonische bewegingen vaak de inklemming
en de optredende pijn direct als bescherming de kracht
van de schouderspieren reduceren (pathoparetisch).
- Deze eerste fase zal leiden
tot reductie van pijn,
- Toename van de bewegingsvrijheid
- Het kunnen uitvoeren van
meer armfuncties in het dagelijks leven met iets
meer kracht, meer controle
en minder pijn.
Site under construction. |