Weldoen–Alles om u * beter * te voelen

Schouderluxatie {het uit de kom gaan van de schouder} is een veel voorkomende pathologie. De schouder is een zeer beweeglijk gewricht; de kom is klein en de kop relatief groot zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk worden, echter de botten bieden weinig steun aan elkaar.
De bovenarm {humerus} vormt samen met het sleutelbeen {clavicula} en het schouderblad {scapula} de schoudergordel. Deze 3 botstukken kunnen samen deze grote bewegingsuitslagen van onze armen garanderen. Het schoudergewricht {glenohumerale gewricht} wordt gevormd door de kop van de bovenarm en het kommetje {glenoid} van het schouderblad. Zie de röntgen foto's en animatieplaatjes hierboven.

Het gewrichtsoppervlak van beiden is bedekt met kraakbeen {blauw}. Het uit de kom gaan, het zogenaamde luxeren, is rechtsboven goed zichtbaar. In veruit de meeste gevallen zal de kop naar vooronder uit het kommetje van het schouderblad komen. Meestal is hier geweld voor nodig en dit gaat in de regel gepaard met veel pijn. Schouderluxaties zijn dus zeer pijnlijk en ook het weer terugzetten van de kop in de kom {het reponeren} is een vaak zeer pijnlijke en moeizame aangelegenheid. Dit reponeren wordt veelal onder verdoving of met spierverslappers door ervaren medici in het ziekenhuis verricht.

Zoals u ziet op het plaatje is het kommetje in verhouding tot de kop zeer klein .2/3 van de kop van de bovenarm is bedekt met kraakbeen. Niet zichtbaar op deze foto's is de kraakbeenachtige meer elastische ring {het labrum} rondom het kommetje van het schouderblad die het oppervlak van het kommetje vergroot en het contactoppervlak met de kop van de bovenarm vergroot en daarmee de stabiliteit verbeterd. Zie rechtsonder fig 2

Soorten Instabiliteit:

Instabiliteit van het schoudergewricht is in 3 soorten onder te verdelen. klik hier

Wat is Instabiliteit

Als we praten over een instabiele schouder {glenohumerale gewricht} dan bedoelen we een schouder waarvan de kop niet mooi centraal {gecentreerd=in het midden} in het kommetje {glenoid} kan blijven tijdens bewegingen of bij het innemen van bepaalde posities met de arm. Schouderinstabiliteit hoeft nog niet te betekenen dat er sprake is van luxatie {kop helemaal uit de kom} of subluxatie {kop bijna uit de kom}. Wel kan deze instabiliteit daar toe leiden. In ieder geval kan instabiliteit zorgen voor irritatie rondom de kop van alle weke delen {pezen, kapsel, banden, labrum, en slijmbeurzen} die door het niet goed op de plaats blijven van de kop worden overbelast of ingeklemd {zie Impingement}. Echter als het tot subluxatie {bijna uit de kom} dan wel luxatie {helemaal uit de kom} aanleiding gaat geven dan wordt het ernstiger. Vooral handelingen als gooien, werpen, slaan, reiken, dus vrijwel alle sport activiteiten worden dan aanzienlijk bemoeilijkt.

figuur 2

Vaak is instabiliteit in het glenohumerale gewricht {schoudergewricht} een gevolg van een trauma {inwerking van geweld op de schouder}. Een val op de schouder bijv tijdens schaatsen of skiën, of een val met een uitgestrekte arm, of een meestal boven het hoofd uitgevoerde slag met de arm die plots wordt geblokkeerd (blokken bij volleybal) kan ervoor zorgen dat er ernstig letsel optreedt van die weefseldelen van de schouder die juist onder normale condities het uit de kom gaan verhinderen. Deze structuren zijn het labrum, het kapsel en de verstevigingen in het kapsel {de ligamenten} en de spieren rond de schouder {de schoudercuffspieren of manchetspieren - zie plaatje 3 hiernaast} Soms kan het gebeuren dat ook de benige rand van het kommetje mee fractureerd [soort avulsiefractuur] door het trauma {Benige Bankart Laesie}.

figuur 3

Als alleen het gewrichtskapsel losraakt van de glenoidrand en er ruimte is ontstaan spreekt met van een {klassieke Bankart laesie}

Een impressie fractuur ontstaat soms in de achterzijde van de humerus kop welke op de voorrand van het glenoid heeft gedrukt {Hill Sachs Laesie} tijdens het uit de kom gaan en tidens het uit de kom zijn. Na meermalen de kop te hebben geluxeerd kan deze impressiefraktuur groter worden en ook uiteindelijk het luxeren verder vereenvoudigen.

Foto van een schouderkop waarbij met pijltjes de plaats van de Hill Sachs impressie fractuur is aangegeven.

Foto van een normale schouder zonder Hill Sachs impressie fractuur

Behandeling

Als de weke delen na een eerste luxatie of subluxatie niet goed helen {genezen} kan zich een luxatie of subluxatie een tweede keer makkelijker voordoen bij minder geweld {recidieverig cq recidief}.

Vandaar dat na een eerste {primaire} luxatie van het schoudergewricht de nabehandeling vanaf het reponeren immobilisatie betekend; volledige rust. En wel in een positie waarin de gescheurde kapotte weke delen de kans krijgen goed te genezen. Het dragen van een mitella of beter rugzakverband 24 uur per dag, 1 maar misschien beter 2 weken {afhankelijk van soort patiënt} is zeer wel van belang. Essentieel!!. In de praktijk echter blijkt vaak dat ondanks deze 2 weken rust toch teveel kapot is gegaan van het labrum en het kapsel en de verstevigende ligamenten die voor de stabiliteit van het gewricht zo belangrijk zijn. Recidievering dus; het opnieuw luxeren of subluxeren is dan vaak het gevolg. Vaak houden de patienten na conservatieve behandeling {dus zonder operatie} een onzeker en instabiel gevoel in de schouder en kunnen niet van de schouder op aan. Een naar en zeker voor jonge mensen onaangename invalidiserende onzekerheid bij sport en beweging is dan het gevolg. Vandaar ook, dat men vandaag de dag veelal bij jonge sportieve mensen een operatieve ingreep zal laten prevaleren boven het conservatieve {afwachtende} beleid, zeker wanneer bij onderzoek met moderne onderzoeksmethoden als MRI {magnetic resonance imaging} het letsel ontstaan door deze eerste luxatie duidelijk zichtbaar is.

Klik hier voor een Voorbeeld van een behandelingsopzet na een primaire schouderluxatie.
Deze Site is meer geschikt voor medici en paramedici !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Bijgewerkt 26-09-2005